Tại tỉnh Nghệ An, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Đệ, đại diện các sở Dân tộc và Tôn giáo, Tài chính, Y tế, Nông nghiệp và Môi trường trân trọng tiếp đoàn.

Tại buổi làm việc, đại diện các Sở, ngành và địa phương của tỉnh đã báo cáo các nội dung về việc triển khai Chương trình MTQG 1719 và Chương trình MTQG 417

Sau 5 năm triển khai Chương trình MTQG 1719, Nghệ An ghi nhận nhiều chuyển biến về hạ tầng, giảm nghèo và đời sống người dân. Tuy nhiên, phía sau những con số tích cực vẫn là hàng loạt "nút thắt" về đất ở, đất sản xuất, sinh kế và cơ chế thực hiện.

Tỷ lệ giảm nghèo trong đồng bào DTTS bình quân hằng năm đạt trên 3%; thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 38,4 triệu đồng/người/năm. Tỉnh hoàn thành các mục tiêu về giáo dục, tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề đạt 51,5%, vượt mục tiêu đề ra. Hạ tầng văn hóa, giáo dục, thông tin tiếp tục được đầu tư, dự kiến đến cuối năm 2026, 100% trường lớp học được kiên cố hóa, 95% người dân được xem truyền hình, 96% được nghe phát thanh và 50% thôn có đội văn hóa, văn nghệ truyền thống hoạt động thường xuyên.

Việc tích hợp 03 Chương trình MTQG thành một Chương trình thống nhất cùng với sắp xếp đơn vị hành chính được đánh giá đã tạo thuận lợi trong quản lý, quy hoạch, huy động nguồn lực và thu hút đầu tư. Tỉnh cũng đã kiện toàn bộ máy chỉ đạo triển khai giai đoạn 2026–2030, đồng thời ban hành các cơ chế phân bổ nguồn lực phục vụ thực hiện Chương trình.

Tuy nhiên, Nghệ An vẫn đối mặt với nhiều khó khăn khi vùng đồng bào DTTS và miền núi còn tỷ lệ hộ nghèo cao, với 27.154 hộ nghèo (23,3%) và 25.401 hộ cận nghèo (21,8%). Một số chỉ tiêu dự kiến chưa hoàn thành trong năm 2026, như tỷ lệ xã, thôn ra khỏi diện đặc biệt khó khăn và tỷ lệ đồng bào DTTS tham gia bảo hiểm y tế.

Chương trình MTQG 417 giai đoạn 2026 - 2030 ở Nghệ An đặt ra 5 mục tiêu lớn, trong đó thu nhập bình quân của người dân vùng DTTS và miền núi tăng từ 2,5 - 3 lần so với năm 2020; giảm tỷ lệ nghèo đa chiều xuống dưới 10%; đưa 50% số xã và 50% số thôn thoát khỏi diện đặc biệt khó khăn cùng 21 chỉ tiêu cụ thể về kinh tế, xã hội, quốc phòng và an ninh.

Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Thông phát biểu tại làm việc (Ảnh nghean.gov.vn)

Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Thông ghi nhận những kết quả tỉnh Nghệ An đạt được trong triển khai thực hiện các Chương trình MTQG, đồng thời đề nghị tỉnh tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân nguồn vốn.

Thứ trưởng Y Thông cho biết, hệ thống Chương trình MTQG đang được kiện toàn theo hướng thống nhất một Ban Chỉ đạo do Thủ tướng Chính phủ làm Trưởng ban. Dự kiến thời gian tới sẽ bổ sung thêm Chương trình MTQG phòng, chống tội phạm, nâng tổng số lên 06 Chương trình.

Đối với Nghệ An, tỉnh đã hoàn thành một số chỉ tiêu giai đoạn 2021-2025, tuy nhiên vẫn còn một số mục tiêu chưa đạt, nhất là việc đưa các xã, thôn đặc biệt khó khăn ra khỏi diện đặc biệt khó khăn.

Về giải ngân vốn, Đoàn công tác đề nghị tỉnh tập trung thực hiện hiệu quả nguồn vốn được phép kéo dài sang năm 2026 theo Nghị quyết số 257 của Quốc hội, hạn chế tối đa việc phải hoàn trả ngân sách. Đồng thời, chủ động chuẩn bị các điều kiện triển khai kế hoạch đầu tư giai đoạn 2026-2030 ngay sau khi Trung ương phân bổ vốn.

Đoàn cũng đề nghị Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương tham mưu triển khai các nhiệm vụ theo Nghị quyết số 424/NQ-CP của Chính phủ, hoàn thiện các tiêu chí, quy trình phân bổ nguồn lực để bảo đảm triển khai hiệu quả giai đoạn tiếp theo của Chương trình.

Đối với những khó khăn của vùng đồng bào DTTS, Đoàn công tác nhấn mạnh cần ưu tiên giải quyết các nhu cầu cấp thiết như bố trí, sắp xếp dân cư tại các khu vực có nguy cơ sạt lở, lũ quét nhằm bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản của người dân. Riêng vấn đề đất sản xuất được xác định là khó khăn lớn.

Tiếp thu các kiến nghị của tỉnh về bổ sung nguồn lực và giảm áp lực vốn đối ứng của địa phương, Đoàn công tác cho biết sẽ tổng hợp, báo cáo các Bộ, ngành và cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết.

*Tại tỉnh Thanh Hóa, sau hơn 5 năm triển khai Chương trình MTQG 1719, tỉnh đã hoàn thành và hoàn thành vượt mức 22/23 chỉ tiêu được giao.

Toàn cảnh buổi làm việc tại UBND tỉnh Thanh Hóa (Ảnh: Vietnamnet.vn)

Qua rà soát nhu cầu đầu tư giai đoạn 2026 - 2027, toàn tỉnh đề xuất thực hiện 301 dự án cấp thiết, với tổng nhu cầu vốn hơn 990.230 triệu đồng. Trong đó, có 150 công trình nước sinh hoạt tập trung, 24 dự án nước sinh hoạt phân tán, 121 công trình điện sinh hoạt và 6 công trình hạ tầng khác nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của đồng bào DTTS và miền núi.

Theo báo cáo của tỉnh, đến ngày 31/5/2026, tổng nguồn vốn ngân sách Trung ương được chuyển nguồn từ giai đoạn trước sang năm 2026 để tiếp tục thực hiện Chương trình MTQG là hơn 462 tỷ đồng. Tuy nhiên, kế hoạch vốn mới của năm 2026 vẫn chưa được giao, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các nhiệm vụ của Chương trình.

Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Y thông đề nghị Thanh Hóa tiếp tục rà soát các chỉ tiêu còn hạn chế, chuẩn hóa dữ liệu địa bàn sau sắp xếp đơn vị hành chính, xác định đúng đối tượng ưu tiên đầu tư và thụ hưởng.

Thứ trưởng Y Thông phát biểu tại buổi làm việc với UBND tỉnh Thanh Hóa (Ảnh: Vietnamnet.vn)

Đồng thời, chủ động triển khai Hợp phần II Chương trình MTQG 417, ưu tiên nguồn lực cho các nhu cầu thiết yếu của đồng bào DTTS và miền núi; đẩy nhanh giải ngân, tăng cường kiểm tra, giám sát để bảo đảm sử dụng nguồn vốn hiệu quả, góp phần nâng cao đời sống người dân...

Tỉnh Thanh Hóa hiện có hơn 710 nghìn đồng bào DTTS, chiếm khoảng 16,5% dân số toàn tỉnh. Giai đoạn 2026 - 2030, toàn tỉnh có 78 xã vùng đồng bào DTTS và miền núi với 1.462 thôn, trong đó 653 thôn đặc biệt khó khăn.