Đổi mới thông tin cơ sở theo hướng số hóa, tăng tương tác

Chiến lược xác định phát triển thông tin cơ sở gắn với việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07 tháng 01 năm 2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam; truyền tải thông tin chính thống, thực hiện hiệu quả truyền thông chính sách, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phát huy, lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam, nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của Nhân dân và thúc đẩy phát triển văn hóa số tại cơ sở

 Phát triển hệ thống thông tin cơ sở phải lấy người dân làm trung tâm, coi việc đáp ứng nhu cầu tiếp cận thông tin của người dân là mục tiêu cơ bản của mọi hoạt động truyền thông; là kênh truyền tải chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, là cầu nối quan trọng giữa chính quyền và người dân, góp phần xây dựng nền hành chính phục vụ, minh bạch và hiệu quả.

Phát triển thông tin cơ sở góp phần thực hiện hiệu quả phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”; gắn kết chặt chẽ thế trận lòng dân với thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân; chủ động đấu tranh phản bác thông tin sai lệch, thông tin xấu độc, quan điểm sai trái, thù địch; hình thành môi trường thông tin, văn hóa số lành mạnh, nhân văn, tích cực.

Phát triển thông tin cơ sở gắn chặt với phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, ứng dụng các thành tựu của công nghệ số để đổi mới phương thức sản xuất, phân phối và tiếp nhận thông tin; hiện đại hóa, đồng bộ hệ thống thông tin cơ sở được triển khai đồng bộ trên các phương diện thể chế, hạ tầng kỹ thuật, dữ liệu, nội dung và nguồn nhân lực; là một bộ phận cấu thành quan trọng của hạ tầng văn hóa số, bảo đảm kết nối thống nhất, liên thông từ trung ương đến cơ sở, đồng bộ với các chiến lược, chương trình, đề án quốc gia về chuyển đổi số, phát triển hạ tầng số, dữ liệu số, Chính phủ số, xã hội số và phát triển văn hóa.

Đến năm 2030, Chiến lược đặt mục tiêu xây dựng nền tảng thông tin nguồn thông tin cơ sở dùng chung, thống nhất trên toàn quốc. Phấn đấu 90% người dân được tiếp cận thông tin thiết yếu qua ít nhất một loại hình thông tin cơ sở phù hợp; 70% xã, phường, đặc khu có ít nhất ba kênh truyền thông số chính thống; 90% hoạt động sản xuất, biên tập và phân phối nội dung được thực hiện trên môi trường số.

Xây dựng và áp dụng bộ chỉ số đo lường, đánh giá hiệu quả hoạt động thông tin cơ sở dựa trên dữ liệu; Ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các công nghệ số hiện đại trong quản trị, phân tích dữ liệu, cung cấp thông tin và hỗ trợ hoạt động thông tin cơ sở.

Định hướng đến năm 2045, hệ thống thông tin cơ sở trở thành một hạ tầng truyền thông hiện đại ở cấp cơ sở có khả năng tương tác hai chiều giữa Nhà nước với người dân, được vận hành trên môi trường số và là một cấu phần của hệ thống điều hành quốc gia, kết nối với hệ thống thông tin chỉ đạo, điều hành của Chính phủ;

Kết nối, chia sẻ dữ liệu với cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và nền tảng định danh, xác thực điện tử; hình thành bảng điều khiển quản lý, điều hành hoạt động thông tin cơ sở từ trung ương đến địa phương.

Triển khai đồng bộ năm nhóm nhiệm vụ, giải pháp

Thứ nhất, hoàn thiện thể chế, chính sách và cơ chế phối hợp. Chiến lược yêu cầu xây dựng cơ chế cung cấp thông tin định kỳ, đột xuất giữa các ban, bộ, ngành, địa phương và các tổ chức liên quan. Việc phối hợp nhằm thống nhất định hướng tuyên truyền, nắm bắt dư luận xã hội, xử lý thông tin sai lệch và nghiên cứu kết nối hệ thống thông tin cơ sở phục vụ thông tin đối ngoại.

Thứ hai, phát triển hạ tầng kỹ thuật, nền tảng số và bảo đảm an ninh mạng. Hệ thống thông tin nguồn thông tin cơ sở trung ương sẽ được phát triển thành nền tảng số dùng chung, kết nối với hệ thống cấp tỉnh. Cùng với đó là việc phát triển các kênh truyền thông số cấp xã, hiện đại hóa hệ thống truyền thanh và nghiên cứu xây dựng cơ sở dữ liệu về thông tin cơ sở. Các hệ thống phải được bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin và an ninh dữ liệu.

Thứ ba, phát triển nguồn nhân lực thông tin cơ sở. Chiến lược chú trọng bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ và năng lực quản trị thông tin cho đội ngũ làm công tác thông tin cơ sở; đồng thời nghiên cứu tài liệu bồi dưỡng kỹ năng và triển khai hiệu quả các chính sách đối với người làm công tác này tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.

Thứ tư, đổi mới nội dung, phương thức cung cấp thông tin và đo lường hiệu quả truyền thông. Công nghệ số và trí tuệ nhân tạo được ứng dụng phù hợp để hỗ trợ sản xuất, biên tập, phân phối nội dung. Thông tin cung cấp phải chính xác, dễ hiểu, dễ tiếp cận, phù hợp với từng nhóm đối tượng, từng địa bàn. Chiến lược cũng đặt ra nhiệm vụ xây dựng bộ chỉ số đánh giá hiệu quả hoạt động thông tin cơ sở dựa trên dữ liệu số.

Thứ năm, tăng cường phối hợp bảo đảm quốc phòng, an ninh và thông tin đối ngoại. Hệ thống thông tin cơ sở được phát huy trong phổ biến pháp luật, phòng, chống tội phạm, thiên tai, dịch bệnh; cung cấp thông tin chính thống và đấu tranh với thông tin giả, thông tin sai sự thật, thông tin xấu độc.

Chú trọng nhu cầu tiếp cận thông tin ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Đối với vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, Chiến lược đặt ra yêu cầu triển khai hiệu quả chính sách đối với người làm công tác thông tin cơ sở và lựa chọn hình thức cung cấp thông tin phù hợp với điều kiện hạ tầng, thiết bị của người dân.

Theo định hướng đến năm 2045, 100% xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo được cung cấp gói nội dung thông tin cơ sở số phù hợp về ngôn ngữ, văn hóa, phong tục, tập quán và điều kiện tiếp cận thiết bị số. Đây là nội dung gắn trực tiếp với yêu cầu nâng cao khả năng tiếp cận thông tin thiết yếu của đồng bào tại các địa bàn đặc thù.

Về tổ chức thực hiện, Quyết định giao các bộ, cơ quan ngang bộ căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao để xây dựng kế hoạch triển khai Chiến lược trong phạm vi ngành, lĩnh vực quản lý; phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cung cấp thông tin chuyên ngành, dữ liệu và tài liệu tuyên truyền phục vụ hoạt động thông tin cơ sở.

Quyết định số 1868/QĐ-TTg có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành.